فهرست مطالب
خطای ۵۰۲ (Bad Gateway) یعنی سروری که بین کاربر و سایت قرار دارد پاسخ نامعتبر گرفته و خطای ۵۰۴ (Gateway Timeout) یعنی آن پاسخ به‌موقع نرسیده است. در سایت‌های وردپرسی این دو خطا بیشتر نتیجه پر شدن منابع هاست، کندی PHP یا یک افزونه سنگین‌اند و رفع پایدارشان معمولاً به بررسی سمت سرور نیاز دارد.
نویسنده: تیم siloow (سیلو سولوشن) — آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵
چرا این اتفاق می‌افتد؟
- تمام شدن منابع هاست (CPU، رم یا تعداد پروسه‌ها) در ساعت‌های شلوغ یا حمله ربات‌ها.
- اسکریپت یا افزونه سنگین که اجرایش بیشتر از زمان مجاز طول می‌کشد.
- کوئری‌های کند دیتابیس، مثلاً در فروشگاه‌های بزرگ ووکامرس.
- قطع یا ری‌استارت PHP-FPM یا تنظیم نادرست سرور.
- مشکل CDN یا پروکسی مثل کلودفلر که به سرور اصلی نمی‌رسد.
- اختلال موقت دیتاسنتر.
چه کار کنیم؟
این خطاها گاهی چند ثانیه‌ای و گذرا هستند و گاهی هر روز در ساعت مشخصی تکرار میشوند. اگر الگوی زمانی خطا را یادداشت کنید (ساعت، صفحه، کاری که کاربر انجام می‌داد)، پیدا کردن علت برای شما یا پشتیبانی هاست بسیار سریع‌تر می‌شود.
- چند دقیقه صبر و صفحه را دوباره بارگذاری کنید؛ اگر خطا گذرا بود، احتمالاً اوج بار بوده است.
- در پنل هاست مصرف منابع (Resource Usage) را ببینید؛ اگر به سقف رسیده‌اید، علت مصرف را پیدا کنید.
- افزونه‌هایی را که اخیراً نصب یا به‌روز شده‌اند موقتاً غیرفعال کنید.
- اگر از CDN استفاده می‌کنید، آن را موقتاً روی حالت مستقیم (DNS only) بگذارید تا معلوم شود مشکل از کجاست.
- از پشتیبانی هاست لاگ خطای سرور و زمان دقیق خطاها را بخواهید.
- اگر خطا مکرر است، کش صفحه، بهینه‌سازی دیتابیس یا ارتقای پلن هاست را بررسی کنید.
| کد | معنا | اولین اقدام |
|---|---|---|
| 502 | پاسخ نامعتبر از سرور پشتی | بررسی PHP و افزونه‌ها |
| 503 | سرور موقتاً در دسترس نیست | بررسی حالت تعمیر و منابع |
| 504 | پاسخ دیر رسیده (تایم‌اوت) | پیدا کردن عملیات کند |
| 5xx از CDN | CDN به سرور اصلی نمی‌رسد | تست بدون CDN |
از تجربه تیم siloow: در فروشگاه‌ها و وب‌اپ‌هایی که می‌سازیم، خطاهای ۵۰۴ بیشتر از گزارش‌گیری‌ها، جست‌وجوهای سنگین یا وظایف زمان‌بندی‌شده (cron) می‌آمد که هم‌زمان با ساعت شلوغ اجرا می‌شدند؛ جابه‌جا کردن زمان اجرای این کارها و افزودن کش، بیشتر از ارتقای سخت‌افزار کمک کرد.
نکته: افزایش دادن زمان تایم‌اوت فقط علامت را پنهان میکند؛ اگر صفحه‌ای ۶۰ ثانیه طول می‌کشد، باید علت کندی آن پیدا شود، نه اینکه صبر سرور بیشتر شود.
تعریف دقیق این کدها در مرجع MDN درباره ۵۰۲ و 504 آمده است. گوگل هم توضیح می‌دهد که خطاهای 5xx مکرر سرعت خزش را کم می‌کنند.
برای جلوگیری از تکرار خطای ۵۰۲ و ۵۰۴ چه کنیم؟
بعد از رفع خطا، علت اصلی را پیگیری کنید تا دوباره تکرار نشود. اگر خطا هنگام ترافیک بالا رخ می‌دهد، منابع هاست (CPU، رم و تعداد پردازش PHP) را با پشتیبانی بررسی کنید. افزونه کش مناسب و بهینه‌سازی پایگاه داده بار سرور را کم میکند. اگر از CDN یا فایروال استفاده می‌کنید، تنظیمات زمان انتظار (Timeout) را هم چک کنید. یک ابزار مانیتورینگ ساده که در صورت قطعی سایت به شما پیام می‌دهد، کمک میکند مشکل را قبل از مشتری‌ها بفهمید.
کی بهتر است از متخصص کمک بگیرید؟
اگر خطا هر روز تکرار می‌شود، فروش یا فرم‌ها را از کار انداخته، یا هاست فقط پیشنهاد ارتقا می‌دهد بدون اینکه علت را بگوید، بررسی تخصصی لاگ‌ها و کوئری‌های کند ارزش دارد.
می‌خواهید علت خطای ۵۰۲ یا ۵۰۴ سایتتان پیدا شود؟ فرم تماس siloow را پر کنید تا تیم ما در اولین فرصت با شما تماس بگیرد.
سوالات متداول
خطای ۵۰۲ از سمت من است یا سایت؟
تقریباً همیشه از سمت سرور سایت است. پاک کردن کش مرورگر بهندرت کمک میکند.
آیا ۵۰۴ به سئو آسیب میزند؟
خطای کوتاه و گذرا معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند، ولی خطاهای 5xx مکرر باعث میشوند گوگل کمتر خزش کند و صفحات ممکن است از نتایج کنار بروند.
ارتقای هاست همیشه راهحل است؟
نه. اگر یک افزونه یا کوئری بد مشکلساز است، هاست قویتر فقط مشکل را عقب میاندازد.
مشکل
سایت خطای 502 Bad Gateway یا 504 Gateway Timeout می‌دهد
علائم و نشانه‌ها
- صفحه خطای 502 یا 504، کندی شدید، قطعی متناوب
علت‌های احتمالی
- منابع هاست، افزونه سنگین، کوئری کند، CDN
راهحل کوتاه
منابع هاست و افزونه‌های اخیر را بررسی کنید، CDN را موقتاً کنار بگذارید و لاگ سرور را از هاست بگیرید.
ابزارهای موردنیاز
- پنل هاست، لاگ سرور
