ویرایش هم‌زمان در وردپرس؛ کی می‌رسد؟

ویرایش همزمان وردپرس (Real-time collaboration) یعنی چند نفر بتوانند هم‌زمان روی یک نوشته در ویرایشگر بلاک کار کنند و تغییرات یکدیگر را بلافاصله ببینند، شبیه Google Docs. تا آبان ۱۴۰۵ این قابلیت در هیچ نسخه پایدار وردپرس عرضه نشده است: از وردپرس ۷.۰ حذف شد، در چرخه ۷.۱ فقط از طریق افزونه گوتنبرگ آزمایش شد و هیچ اطلاعیه رسمی هنوز نسخه مشخصی را برای عرضه آن تأیید نکرده است.

نویسنده: تیم siloow (سیلو سولوشن) — آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵

وضعیت تا آبان ۱۴۰۵: ویرایش هم‌زمان در ۸ مه ۲۰۲۶ از وردپرس ۷.۰ کنار گذاشته شد. وردپرس ۷.۱ (۱۹ اوت ۲۰۲۶) قابلیت Notes را تقویت کرد اما ویرایش هم‌زمان را در هسته نداشت. انتشار وردپرس ۷.۲ برای ۹ تا ۱۰ دسامبر ۲۰۲۶ (حدود ۱۸ آذر ۱۴۰۵) برنامه‌ریزی شده، ولی اطلاعیه‌های رسمی تیم انتشار ۷.۲ تاکنون ویرایش هم‌زمان را جزو محدوده آن اعلام نکرده‌اند.

در این مقاله نقشه راه ویرایش هم‌زمان را از ابتدا تا امروز مرور می‌کنیم: چرا از ۷.۰ حذف شد، Notes چه جایگاهی دارد، الان چطور می‌شود آن را آزمایش کرد، و صاحبان سایت و تیم‌های محتوا تا رسیدن نسخه پایدار چه کاری باید انجام دهند.

ویرایش همزمان وردپرس چیست؟

ویرایش همزمان وردپرس قابلیتی است که در آن چند کاربر با دسترسی ویرایش، یک نوشته را در یک لحظه باز می‌کنند و ویرایش‌ها، مکان‌نما و حضور یکدیگر را به‌صورت زنده می‌بینند. این قابلیت بخشی از «فاز ۳» پروژه گوتنبرگ است؛ نقشه راه رسمی وردپرس می‌گوید فاز ۳ بر ویرایش و گردش کار مشارکتی متمرکز است و هدفش افزودن ویرایش هم‌زمان و انتشار روان‌تر است.

تا امروز وردپرس برای جلوگیری از تداخل، از «قفل نوشته» (Post Lock) استفاده می‌کند: اگر کسی نوشته‌ای را باز کرده باشد، نفر دوم پیام «در حال ویرایش توسط کاربر دیگر» می‌بیند و فقط می‌تواند کنترل را بگیرد. ویرایش هم‌زمان قرار است این مدل «یک نفر در هر لحظه» را کنار بگذارد.

قابلیت	کاربرد	وضعیت تا آبان ۱۴۰۵
قفل نوشته (Post Lock)	جلوگیری از ویرایش دو نفر در یک زمان	در هسته؛ رفتار فعلی وردپرس
Notes (یادداشت روی بلاک)	بازخورد و گفتگو روی بخش‌های نوشته	در هسته از ۶.۹؛ تقویت‌شده در ۷.۱
ویرایش هم‌زمان (RTC)	ویرایش زنده چندنفره روی یک نوشته	آزمایشی در افزونه گوتنبرگ؛ در هسته نیست
Presence API	تشخیص حضور هم‌زمان کاربران	افزونه ویژگی (feature plugin) در حال توسعه

چرا ویرایش همزمان از وردپرس ۷.۰ حذف شد؟

ویرایش هم‌زمان به دلیل نگرانی از پایداری از وردپرس ۷.۰ حذف شد. طبق اطلاعیه رسمی ۸ مه ۲۰۲۶، مت مولنوگ (Matt Mullenweg) اعلام کرد به اینکه رویکرد فعلی برای ورود به هسته به اندازه کافی مستحکم باشد اطمینان ندارد. دلایلی که در این اطلاعیه آمده:

• گستردگی سطح تغییرات در کد هسته
• وضعیت‌های رقابتی (race condition) هنگام هم‌زمانی ویرایش‌ها
• بار اضافه روی سرور و مصرف حافظه
• باگ‌های تکرارشونده‌ای که در تست‌های fuzz پیدا شده بود

هدف اعلام‌شده، عرضه یک نسخه ۷.۰ پایدار و قابل اعتماد بود و برنامه زمانی ۷.۰ تغییری نکرد؛ وردپرس ۷.۰ در ۲۰ مه ۲۰۲۶ بدون این قابلیت منتشر شد. مرور سایر تغییرات آن نسخه را در مقاله وردپرس ۷.۰؛ مهم‌ترین تغییرات آورده‌ایم.

این تصمیم بی‌سابقه نبود. در گزارش بازخورد کاربران آزمایشی (دسامبر ۲۰۲۵) آمده بود که بلاک‌های بومی و بلاک‌های سفارشی خوش‌ساخت خوب کار می‌کردند، اما متادیتای نوشته که برای REST ثبت نشده بود و دسترس‌پذیری مشکلات اصلی بودند؛ همان گزارش صراحتاً گفته بود نسخه آزمایشی هنوز به استاندارد دسترس‌پذیری وردپرس نرسیده است.

نقشه راه ویرایش همزمان وردپرس از ۶.۹ تا ۷.۲ چیست؟

نقشه راه ویرایش همزمان وردپرس تاکنون مرحله‌به‌مرحله و با آزمون گسترده پیش رفته است. خلاصه رویدادهای رسمی:

1. اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۵: آزمایش بتای خصوصی با ۴۵ شرکت‌کننده و انتشار گزارش بازخورد.
2. دسامبر ۲۰۲۵، وردپرس ۶.۹: عرضه Notes برای یادداشت‌گذاری روی بلاک‌ها، به‌عنوان اولین ابزار همکاری در هسته.
3. ۸ مه ۲۰۲۶: حذف ویرایش هم‌زمان از وردپرس ۷.۰.
4. ژوئن تا اوت ۲۰۲۶: برنامه گسترش آزمایش در چرخه ۷.۱ با کانال #collaborative-editing-outreach و دعوت از شرکت‌های میزبانی برای جذب تیم‌های حرفه‌ای آزمایش‌کننده.
5. ۱۹ اوت ۲۰۲۶، وردپرس ۷.۱: Notes با متن غنی، منشن و یادداشت روی بخشی از متن تقویت شد؛ ویرایش هم‌زمان در هسته نبود.
6. اکتبر ۲۰۲۶: ادامه کار روی Presence API و موتورهای هم‌گام‌سازی گوتنبرگ (Gutenberg Sync Engines).
7. دسامبر ۲۰۲۶، وردپرس ۷.۲: انتشار برنامه‌ریزی‌شده؛ محدوده ویرایش هم‌زمان در آن رسماً اعلام نشده است.

آیا ویرایش همزمان در وردپرس ۷.۲ می‌رسد؟

پاسخ کوتاه: هنوز رسماً مشخص نیست. اطلاعیه تیم انتشار ۷.۲ تاریخ نهایی پیشنهادی را چهارشنبه ۹ دسامبر ۲۰۲۶ اعلام کرده، اما در آن به ویرایش هم‌زمان اشاره‌ای نشده است. برخی وبلاگ‌های میزبانی نوشته‌اند ۷.۲ ویرایش هم‌زمان کامل را خواهد داشت؛ این ادعا تا آبان ۱۴۰۵ در منابع رسمی وردپرس تأیید نشده است.

یک نشانه زمانی هم از کار روی Presence API وجود دارد. طبق خلاصه جلسه ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، شرط آمادگی این افزونه برای پیشنهاد ورود به هسته، استفاده در سه پروژه بیرونی و هشت هفته بدون تغییر ناسازگار در API است که زودترین زمان آن ۳ دسامبر ۲۰۲۶ برآورد شده؛ یعنی چند روز پیش از انتشار برنامه‌ریزی‌شده ۷.۲. به همین دلیل پیش‌بینی دقیق نسخه عرضه، در حال حاضر حدس است و نه خبر.

نکته: اگر این مقاله را بعد از دسامبر ۲۰۲۶ می‌خوانید، یادداشت انتشار رسمی آخرین نسخه وردپرس در wordpress.org/news را بررسی کنید؛ تنها منبع قطعی وضعیت ویرایش هم‌زمان همان یادداشت است.

Notes در وردپرس چیست و چه فرقی با ویرایش هم‌زمان دارد؟

Notes ابزار یادداشت‌گذاری و گفتگو روی بخش‌های یک نوشته در ویرایشگر است و برخلاف ویرایش هم‌زمان، هم‌اکنون در نسخه پایدار وردپرس وجود دارد. Notes جایگزین ویرایش زنده نیست؛ برای گردش کار «نویسنده می‌نویسد، ویراستار نظر می‌دهد» طراحی شده است.

طبق یادداشت فنی Notes در وردپرس ۶.۹:

• کاربرانی که قابلیت edit_post برای آن نوشته را دارند می‌توانند یادداشت بگذارند؛ مدیر و ویراستار همه یادداشت‌ها را می‌بینند و نویسنده و مشارکت‌کننده فقط یادداشت‌های نوشته‌های خودشان را.
• یادداشت‌ها در جدول دیدگاه‌ها با نوع note ذخیره می‌شوند و در نتیجه در فهرست دیدگاه‌های عادی نمایش داده نمی‌شوند.
• به‌طور پیش‌فرض برای نوشته و برگه فعال‌اند و نوع‌های پست سفارشی باید پشتیبانی را صریحاً اعلام کنند.
• با افزوده شدن یادداشت از طرف کاربر دیگر، به نویسنده ایمیل ارسال می‌شود و این اعلان از «تنظیمات › گفتگو» قابل خاموش کردن است.

در وردپرس ۷.۱، طبق اطلاعیه رسمی Mary Lou، Notes از متن غنی و منشن با @ پشتیبانی می‌کند، می‌توان روی بخش مشخصی از متن (نه فقط کل بلاک) یادداشت گذاشت و چند گفتگو روی یک بلاک داشت. بقیه تغییرات ۷.۱ را در مقاله وردپرس ۷.۱ «Mary Lou» بررسی کرده‌ایم.

معیار	Notes	ویرایش هم‌زمان
هدف	بازخورد و بحث درباره محتوا	نوشتن هم‌زمان چند نفر
وضعیت	پایدار در هسته (۶.۹ و ۷.۱)	آزمایشی در افزونه گوتنبرگ
نیاز سرور	مثل دیدگاه‌های معمولی	هم‌گام‌سازی مداوم؛ بار بیشتر روی سرور
مناسب برای	تیم‌های تحریریه، تأیید محتوا	نوشتن گروهی، جلسه‌های ویرایش زنده
ریسک استفاده در سایت اصلی	پایین	بالا تا زمان عرضه پایدار

الان چطور می‌توان ویرایش همزمان وردپرس را آزمایش کرد؟

تنها مسیر رسمی آزمایش ویرایش همزمان وردپرس، نصب آخرین نسخه افزونه گوتنبرگ روی یک سایت آزمایشی است. اطلاعیه‌های رسمی برای جذب آزمایش‌کننده در چرخه ۷.۱ هم دقیقاً همین مسیر را پیشنهاد کرده بودند و تیم‌های حرفه‌ای را مخاطب اصلی آزمایش دانسته بودند.

1. یک کپی staging از سایت بسازید؛ هرگز ویژگی آزمایشی را روی سایت اصلی فعال نکنید.
2. آخرین نسخه افزونه Gutenberg را نصب کنید و در بخش آزمایش‌های آن (Experiments) گزینه مربوط به همکاری را بررسی کنید.
3. با دو حساب کاربری در دو مرورگر جدا یک نوشته را باز کنید و ویرایش، جابه‌جایی بلاک و ذخیره را امتحان کنید.
4. بلاک‌های سفارشی و فیلدهای متا (مثل فیلدهای ACF یا متاباکس‌ها) را جداگانه تست کنید؛ گزارش‌های آزمایشی نشان داده‌اند متای ثبت‌نشده در REST نقطه ضعف است.
5. مصرف منابع سرور را در زمان ویرایش هم‌زمان زیر نظر بگیرید.
6. بازخورد خود را در کانال‌های رسمی Make WordPress ثبت کنید.

محدودیت‌ها: تا رسیدن نسخه پایدار چه کنیم؟

تا زمانی که ویرایش هم‌زمان در نسخه پایدار عرضه نشده، برنامه‌ریزی کاری تیم محتوا نباید به آن وابسته باشد. پیشنهادهای عملی:

• از Notes برای بازبینی استفاده کنید: گردش کار «نوشتن، یادداشت، اصلاح» را همین حالا با Notes پیاده کنید.
• نقش‌ها را درست تعریف کنید: نویسنده، ویراستار و مدیر را با نقش‌های استاندارد وردپرس جدا کنید تا دسترسی به یادداشت‌ها منطقی باشد.
• بلاک‌ها و متاها را آماده کنید: فیلدهای متای سفارشی را با show_in_rest ثبت کنید و بلاک‌ها را با ویرایشگر iframe سازگار کنید؛ راهنمای آن را در مقاله Block API v3 و iframe اجباری ویرایشگر نوشته‌ایم.
• هاست را بسنجید: هم‌گام‌سازی زنده بار بیشتری روی سرور می‌گذارد؛ هاست اشتراکی ارزان احتمالاً اولین گلوگاه خواهد بود.
• به وعده‌های تاریخ‌دار اعتماد نکنید: تا اطلاعیه رسمی منتشر نشده، هر تاریخی برای عرضه پیش‌بینی است.

از تجربه تیم siloow

تیم siloow برای چند کسب‌وکار، وب‌اپ مدیریت تیم با ترکیب وردپرس و React ساخته است و در این پروژه‌ها با مسئله ویرایش هم‌زمان روی داده‌های مشترک از نزدیک درگیر بوده‌ایم. تجربه ما این است که بخش سخت ویرایش هم‌زمان، رابط کاربری نیست؛ حل تعارض، ذخیره‌سازی پایدار و رفتار درست در قطعی‌های کوتاه اینترنت است، که برای کاربران ایرانی با اینترنت ناپایدار اهمیت دوچندان دارد. به همین دلیل تصمیم تیم هسته برای عقب انداختن عرضه را تصمیمی منطقی می‌دانیم. پیشنهاد ما به تیم‌های محتوا این است که فعلاً Notes و تقسیم کار روی نوشته‌های جدا را جدی بگیرند و آزمایش ویرایش هم‌زمان را فقط روی staging انجام دهند. ابزارهای کمکی دیگر، مثل پیشنهاد عنوان و خلاصه با هوش مصنوعی در هسته وردپرس (WP AI Client)، هم می‌توانند بخشی از همین گردش کار تیمی باشند.

جمع‌بندی

• ویرایش هم‌زمان وردپرس تا آبان ۱۴۰۵ در هیچ نسخه پایداری عرضه نشده است.
• این قابلیت در ۸ مه ۲۰۲۶ به دلیل نگرانی از پایداری، بار سرور و باگ‌ها از ۷.۰ حذف شد.
• Notes از ۶.۹ در هسته است و در ۷.۱ با متن غنی و منشن تقویت شد.
• وردپرس ۷.۲ برای دسامبر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده اما ویرایش هم‌زمان رسماً در محدوده آن اعلام نشده است.
• آزمایش فقط با افزونه گوتنبرگ و روی سایت staging توصیه می‌شود.

اگر سایت یا وب‌اپ شما به گردش کار تیمی، نقش‌های دسترسی دقیق یا ویرایش مشترک نیاز دارد، تیم ما می‌تواند راه‌حل مناسب را طراحی کند؛ خدمات طراحی و توسعه وب siloow را ببینید. برای پیگیری خبر عرضه این قابلیت، مگ siloow را دنبال کنید.

منابع

• Real-time collaboration will not ship in WordPress 7.0 — Make WordPress Core
• WordPress 7.2 Call for Volunteers — Make WordPress Core
• Notes feature in WordPress 6.9 — Make WordPress Core
• WordPress Roadmap — WordPress.org

سوالات متداول درباره ویرایش همزمان وردپرس